Yuki Kihara

In 1722 was het een Nederlandse expeditie onder leiding van admiraal Jacob Roggeveen die Sāmoa voor het eerst ‘ontdekte’. De vloot van West-Indische Compagnieschepen ging nooit aan land, maar het nieuws van die ontdekking opende wel de deur naar latere koloniale overheersing. De vraag die de kunstenaar stelt is even eenvoudig als indringend: ‘wat als ze ons nooit hadden gezien?’ Welke toekomst hadden Sāmoanen en andere Pacifische volken dan voor zichzelf kunnen bouwen? 

In de installatie zijn historische foto’s van Europese en Amerikaanse scheepswrakken te zien naast korrelige digitale beelden van de HMNZS Manawanui, een marineschip van Nieuw-Zeeland dat in 2024 voor de kust van Sāmoa zonk. Ook zien we zeecontainers die op het water drijven. De beelden zijn opgeblazen tot ware grootte en aangebracht op platte constructies die ook worden gebruikt voor theaterdecors. Zo ontstaat een soort raamwerk dat blootlegt hoe koloniale machtsstructuren tot op de dag van vandaag voortbestaan, en welke impact dat heeft. Tegenover de grootsheid van de Moana lijken zulke koloniale acties, gedreven door een verlangen naar macht en controle, zinloos en rampzalig. 

Toch eindigt het verhaal hier niet. Sāmoaanse dubbelrompers varen binnen als teken van een ander soort bewustzijn: een bewustzijn dat de kracht van de natuur en de pracht van de Moana erkent. Ze eren de erfenis van de voorouderlijke en inheemse kennissystemen van Pasifika-volken, die leerden om met én door de Moana te leven – met respect en nederigheid. De installatie herinnert ons eraan dat zelfs in de context van klimaatcrisis en ecologische achteruitgang andere wegen mogelijk zijn.